In de eerste maanden wordt feitelijk bepaald hoe effectief je als raad of college de komende vier jaar kunt opereren. Die eerste maanden zijn dus geen opstartfase, maar een beslissend moment. Daarom hebben wij een lijst met 5 must do’s opgesteld die gemeenten helpen om na de verkiezingen snel, gestructureerd en effectief van start te gaan.

Geef snel inzicht in wat er écht speelt
Een overdrachtsdossier moet naast het betreffen van een verzameling van documenten, er ook voor zorgen dat nieuwe bestuurders snel inzicht krijgen in wat er écht speelt. Denk hierbij aan lopende dossiers, genomen besluiten en aan duidelijkheid over waar politieke, financiële en juridische gevoeligheden zitten. Belangrijk is dat het dossier niet alleen feitelijk is, maar ook duiding geeft. Door deze context mee te geven, voorkom je dat dezelfde discussies opnieuw worden gevoerd en kunnen nieuwe bestuurders sneller weloverwogen besluiten nemen.

Zorg voor uitleg over rollen en instrumenten
Nieuwe raadsleden en collegeleden moeten in korte tijd veel leren. Zonder structuur leidt dat al snel tot versnipperde kennis en onzekerheid in besluitvorming. Een duidelijke uitleg over rollen, instrumenten en de planning- en controlcyclus zorgt ervoor dat raadsleden hun kaderstellende en controlerende rol beter innemen. Daarnaast durven zij hierdoor sneller keuzes te maken en scherper te sturen.

Professionele en onafhankelijke begeleiding bij coalitievorming
Coalitieonderhandelingen zijn vaak intensief en politiek gevoelig. Tegelijkertijd bepalen ze de basis voor de komende bestuursperiode. Een proces dat rommelig of stroef verloopt, werkt vaak nog jarenlang door in de samenwerking. Onafhankelijke begeleiding helpt om structuur aan te brengen in het proces en belangen scherp te krijgen. Bovendien draagt het bij aan een coalitieakkoord dat niet alleen politiek haalbaar is, maar ook uitvoerbaar voor de organisatie.

Bouw actief aan samenwerking en onderling vertrouwen
Na de verkiezingen ontstaan nieuwe verhoudingen tussen raad, college en ambtelijke organisatie. Rollen worden opnieuw ingevuld, verwachtingen en doelen zijn niet altijd uitgesproken en misverstanden liggen op de loer. Het is daarom essentieel om vanaf het begin te investeren in samenwerking. Dit betekent: heldere rolafspraken maken, open communicatie stimuleren en ruimte creëren voor het uitspreken van verwachtingen.

Plan een evaluatie en bijsturingsmoment na de eerste 100 dagen
De eerste maanden zijn een leerperiode waarin veel nieuwe inzichten ontstaan. Toch wordt evalueren vaak overgeslagen, terwijl juist dit moment cruciaal is om te verbeteren. Door na ongeveer 100 dagen bewust stil te staan bij de samenwerking, de voortgang van afspraken en de effectiviteit van het bestuur, ontstaat ruimte voor bijsturing. Deze reflectie zorgt ervoor dat je niet pas aan het einde van de bestuursperiode ontdekt wat beter had gekund, maar dat je tijdig kunt bijsturen.